بدون مدیر، شرکت چقدر دوام می‌آورد؟

این سؤالی است که خیلی از صاحبان کسب‌وکار هیچ‌وقت بلند نمی‌پرسند، چون از جوابش می‌ترسند. آخرین باری که یک هفته کامل از محل کارتان دور بودید را یادتان هست؟ احتمالاً در همان هفته، گوشی‌تان از صبح تا شب زنگ خورد. «این مشتری چه قیمتی بگیرد؟»، «سفارش را بفرستیم یا نه؟»، «فلان کارمند با همکارش مشکل پیدا کرده، چه کنیم؟» و شما، وسط استراحت، همچنان مدیر مجموعه‌ای بودید که بدون شما نفس نمی‌کشد.

آزمون ساده یک ماه غیبت

یک آزمایش ذهنی انجام دهید. فرض کنید فردا صبح به مدت یک ماه در دسترس نیستید، نه تلفن و نه پیام. شرکت چه می‌شود؟

در بیشتر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، جواب صادقانه این است: هفته اول با همان شتاب قبلی کار می‌کند، هفته دوم تصمیم‌های معطل شروع به جمع شدن می‌کنند، هفته سوم مشتری‌ها سراغ شما را می‌گیرند، و هفته چهارم چیزی از نظم قبلی باقی نمانده است. این «دوام» چند هفته‌ای است، نه دوام واقعی.

نکته مهم این است که این وضعیت ربطی به بد بودن منابع انسانی یا همان کارمندان ندارد. حتی بهترین نیروها هم وقتی ندانند در یک موقعیت چه باید بکنند، منتظر می‌مانند. مشکل از سیستم است، نه از آدم‌ها.

چرا شرکت‌ها به مدیرشان وابسته می‌شوند؟

وابستگی یک‌شبه ساخته نمی‌شود. معمولاً از روزهای اول شکل می‌گیرد، وقتی کسب‌وکار کوچک بود و مدیر همه‌کاره بود. همه‌چیز را خودش می‌دانست و خودش تصمیم می‌گرفت، و این در آن مرحله کاملاً درست بود. اما شرکت بزرگ‌تر شد و عادت‌ها ماندند.

امروز تصمیم‌ها و روش‌های کار فقط در ذهن مدیر هستند. شرح وظایف مکتوب و روشنی وجود ندارد، پس کارمند برای اطمینان می‌پرسد. مدیر هم جواب می‌دهد، چون سریع‌تر است. هرچه بیشتر جواب بدهد، تیم کمتر یاد می‌گیرد مستقل تصمیم بگیرد. این چرخه خودش را تقویت می‌کند، و مدیر وسط آن می‌ماند و فکر می‌کند «تنها من می‌توانم این کار را درست انجام دهم».

یک عامل دیگر هم هست که کمتر درباره‌اش حرف می‌زنیم: ترس از تفویض اختیار. خیلی از مدیران می‌گویند «تا خودم انجام ندهم خیالم راحت نیست». در ظاهر این دغدغه کیفیت است، ولی در واقع یعنی هنوز سیستمی نساخته‌ایم که کیفیت را بدون ما تضمین کند.

اگر می‌خواهید بدانید سازمان شما دقیقاً کجا به حضور مدیر وابسته است و چطور می‌شود این وابستگی را کم کرد، گروه مشاوره دکتر رمضانی می‌تواند در این مسیر کمک‌تان کند. مشاوره کسب‌وکار و آموزش مدیران و کارکنان، هم به‌صورت حضوری در شیراز و هم به‌صورت آنلاین برای شهرهای دیگر انجام می‌شود.

شرکتی که بدون مدیر هم می‌چرخد چه ویژگی‌هایی دارد؟

کسب‌وکارهایی که واقعاً مستقل از مدیر کار می‌کنند، معجزه‌ای ندارند. فقط چند چیز را درست ساخته‌اند.

اول، شرح وظایف و مسئولیت‌ها روشن است. هر نفر می‌داند دقیقاً چه کاری با اوست و تصمیم کدام موضوع در اختیار خودش است. دوم، فرایندهای کاری مکتوب وجود دارد، یعنی روش انجام کارهای مهم فقط در ذهن یک نفر نیست. سوم، ارزیابی عملکرد به‌طور منظم انجام می‌شود، پس کارمند می‌داند کار خوب یعنی چه و بازخورد می‌گیرد.

چهارم، و شاید مهم‌ترین مورد، مدیران میانی توانمند در سازمان وجود دارند. شرکتی که فقط یک مدیر ارشد و بقیه کارمند عملیاتی دارد، شکننده است. اما وقتی سرپرست‌ها و مدیران میانی آموزش دیده باشند و مهارت رهبری تیم، تصمیم‌گیری و مدیریت تعارض را داشته باشند، سازمان حتی در غیاب مدیر عامل هم جهت خودش را گم نمی‌کند. به همین دلیل، سرمایه‌گذاری روی آموزش مدیران و آموزش کارکنان از بهترین راه‌های کم کردن وابستگی شرکت به یک نفر است.

اولین قدم‌ها برای کم کردن وابستگی

لازم نیست برای شروع همه‌چیز را تغییر دهید. یک هفته، هر بار که کسی برای تصمیمی سراغ شما آمد، یادداشت کنید. بعد از چند روز الگوها پیدا می‌شوند. بسیاری از این سؤال‌ها تکراری هستند و می‌شود برایشان یک قاعده مشخص نوشت. سؤال‌هایی که تکراری نیستند، باید به آدم مناسب سپرده شوند، با اختیار کافی و بازخورد منظم.

بعد از آن، تفویض اختیار را به‌تدریج انجام دهید. از تصمیم‌هایی شروع کنید که ریسک کمی دارند، نتیجه را با هم بررسی کنید، و دامنه اختیار را کم‌کم بزرگ‌تر کنید. رها کردن ناگهانی معمولاً به شکست و بازگشت مدیر به وضعیت قبلی ختم می‌شود.

نگاه بیرونی چه کمکی می‌کند؟

وقتی خودتان وسط کار هستید، دیدن گره‌ها سخت است. چیزی که از بیرون یک مشکل ساختاری روشن است، از درون «همین‌طوری که همیشه بوده» به نظر می‌رسد. به همین دلیل بسیاری از مدیران برای شروع، از مشاوره کسب‌وکار و مشاوره مدیریت کمک می‌گیرند تا نقاط وابستگی سازمان‌شان شناسایی شود.

اگر مدیر یا صاحب کسب‌وکار در شیراز هستید و می‌خواهید بدانید سازمان شما دقیقاً کجا به حضور شما وابسته است، سامانه جامع مشاور کسب‌وکار خدمات مشاوره کسب‌وکار، آموزش سازمانی، توسعه مهارت‌های مدیران و آموزش کارکنان را برای شرکت‌ها و سازمان‌ها ارائه می‌دهد. برای دریافت اطلاعات بیشتر می‌توانید به cbcs.ir سر بزنید.